Analiza filozoficzna i jej praktyka przez Moore’a

Nie jest zamiarem autora tych słów obrona tej bardziej „lingwistycznej” idei analizy. Jego sympatie leżą raczej po stronie dawnej idei analizy filozoficznej, pod warunkiem oczywiście, że unikniemy błędu przyporządkowania wedle zasady „jedno słowo, jedno znaczenie”. Zarazem koncepcja analizy pojęciowej nie jest w ogóle tak jasna, jak może się wydawać na pierwszy rzut oka. Powstają trudności wymagające rozważenia i, jeśli to możliwe, środków zaradczych. Ale w Moore’owskim ujęciu analizy nie możemy znaleźć żadnych adekwatnych odpowiedzi na takie trudności.

Nie jest to jednak zaskakujące. Faktem jest bowiem, że Moore poświęcił się w znacznej mierze praktyce analizy filozoficznej, to znaczy zajmował się raczej analizą konkretnych zdań niż analizowaniem pojęcia analizy. A gdy wzywano go do podania abstrakcyjnego ujęcia jego metody i jej celów, czuł się zdolny do usunięcia pewnych nieporozumień, ale niezdolny do zadowalającej jego samego odpowiedzi na wszystkie pytania. Z charakterystyczną dla niego uczciwością nie wahał się przed otwartym tego powiedzeniem.

A więc, by uzyskać jakiś konkretny pogląd na to, co Moore rozu- miał przez analizę, trzeba oczywiście przede wszystkim przyjrzeć się jego rzeczywistej praktyce. Ale zanim przejdziemy do tego toku analizy, który w znacznej mierze zajmował jego uwagę, trzeba podkreślić dwie sprawy. Przede wszystkim, Moore nigdy nie powiedział i nigdy nie zamierzał powiedzieć, że filozofia i analiza są tym samym, oraz że filozof może jedynie analizować zdania czy pojęcia. A gdy przypisywano mu ten pogląd, otwarcie go odrzucał. Jego upodobania umysłowe były wprawdzie przemożnie analityczne, ale nigdy nie głosił żadnego dogmatu co do granic filozofii. Inni mogli tak czynić, ale nie Moore. Po drugie, nigdy nie sugerował, że wszystkie pojęcia poddają się analizie. Widzieliśmy już na przykład, że według niego pojęcie dobra jest proste i nie poddaje się analizie. A to samo można powiedzieć o pojęciu poznawania.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>