Biologiczna interpretacja prawdy

Schiller skłonny jest uciekać się do biologicznej interpretacji prawdy i podkreślać ideę wartości przetrwania.82 Wśród prawd przebiega proces doboru naturalnego. Prawdy o wartości niższej są eliminowane, zaś prawdy o wartości wyższej przeżywają. A przekonanie przejawiające największą wartość przetrwania okazuje się najbardziej użyteczne, a więc najprawdziwsze. Ale czym jest wartość przetrwania? Można ją opisać jako „pewien rodzaj działania, które – choć całkowicie pozbawione jakiejś racjonalnej mocy oddziaływania – wywiera jednak daleko idący wpływ na nasze przekonania i może określać ich przyjmowanie oraz usuwanie ich przeciwieństw”.83 A więc raz jeszcze wróciliśmy do jawnie nieścisłej i niejasnej idei „działania”.

Jak widzieliśmy, Schiller utrzymuje, że ze zdania: „Wszystkie prawdy są użyteczne”, nie wynika, iż: „Każde zdanie użyteczne jest prawdziwe”. Jest to oczywiście całkiem trafne, ale wówczas z powodzeniem można by twierdzić, że wszystkie prawdy są tak czy inaczej „użyteczne”, nie twierdząc, że ich użyteczność stanowi o ich prawdziwości. Jeśli rzeczywiście twierdzi się, że użyteczność stanowi o prawdziwości, trudno zarazem przeczyć, że każde zdanie użyteczne jest prawdziwe o tyle, o ile jest użyteczne. A jeśli ma się skutecznie podtrzymywać twierdzenie o nieodwracalności , trzeba pokazać, że zdania prawdziwe posiadają jakąś własność czy własności, których użyteczne zdania fałszywe nie posiadają. Istoty ludzkie są organizmami, ale nie wszystkie organizmy są istotami ludzkimi. A jest tak dlatego, że istoty ludzkie posiadają własności, których nie posiadają wszystkie organizmy. Jakie są własności swoiste dla zdań prawdziwych, poza i ponad użytecznością, które może posiadać również zdanie fałszywe? Pytaniu temu Schiller nigdy w istocie nie stawił czoła. Wspomniano o przekonaniu Sturta, że absolutny idealizm nie uznawał dostatecznie wolicjonalnej strony natury ludzkiej. Jeden z kłopotów związanych z Schillerem polega na tym, iż darzy ją zbyt wielkim uznaniem.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>