Dewey i jego praca cz. II

Zwracaliśmy już uwagę na nacisk, jaki kładzie Dewey na badanie, definiując je jako „kontrolowane lub kierowane przetwarzanie sytuacji nieokreślonej w sytuację tak określoną co do swych składowych rozróżnień i relacji, że pozwala to na przekształcenie składników sytuacji pierwotnej w jednolitą całość”.32 Domaga się on zatem nowej logiki badania. Jeśli logikę Arystotelesowską traktować czysto historycznie, w odniesieniu do greckiej kultury, „zasługuje ona na podziw, jakim się cieszyła”.33 Jest to bowiem godna podziwu analiza „języka, traktowanego w oderwaniu od czynności, w których język się urzeczywistnia”.84 A zarazem próba zachowania logiki Arystote- lesowskiej w sytuacji, gdy postęp nauki podkopał ontologiczną podstawę istot i gatunków, na której się ona opiera, jest „głównym źródłem istniejących nieporozumień w teorii logicznej”.85 Ponadto, jeśli zachowuje się tę logikę, gdy odrzucone zostały jej założenia ontolo- giczne, staje się ona nieuchronnie czysto formalną i całkiem nieadekwatną logiką badania. Logika Arystotelesa pozostaje wprawdzie wzorem w tym sensie, że łączy w jednolitym schemacie zarówno zdrowy rozsądek jak też naukę jego czasów. Ale jego czasy nie są naszymi czasami. My zaś potrzebujemy jednolitej teorii badania, która udostępni nam w innych dziedzinach „autentyczny wzór eksperymentalnego i operacyjnego badania w nauce”.88 Nie stanowi to wymogu, by wszystkie inne dziedziny badania zostały sprowadzone do nauk fizykalnych. Chodzi raczej o to, że dotąd przykłady użycia logiki badania znajdowały się głównie w naukach przyrodniczych i że, by tak rzec, trzeba ją oderwać i przekształcić w ogólną logikę badania, którą można się posłużyć we wszystkich „badaniach ześrodkowanych na przemyślanej rekonstrukcji doświadczenia”.87 Przypomina nam to wymóg Hume’a, by stosować eksperymentalną metodę badania, która okazała się tak owocna w naukach fizykalnych czy w filozofii naturalnej, w dziedzinach estetyki, etyki i polityki. Ale Dewey, w odróżnieniu od Hume’a, rozwija szczegółowe ujęcie tej logiki badania.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>