Elementy etyki

Pierwszy rozdział Philosophical Essays (1910) nosi tytuł „The Elements of Ethics” („Elementy etyki”) i stanowi połączenie artykułu o determinizmie i moralności, który ukazał się w „Hibbert Journal” w 1908 r., oraz dwóch artykułów o etyce, które ukazały się w 1910 r., w numerach z lutego i maja, w piśmie „New Quarterly”. W tym okresie Russell utrzymywał, że etyka zmierza do wykrywania zdań prawdziwych o słusznym i niesłusznym postępowaniu, oraz że jest nauką. Jeśli pytamy, dlaczego powinniśmy wykonać pewne działania, dochodzimy ostatecznie do zdań podstawowych, których nie można dowieść. Ale nie jest to szczególna cecha etyki i nie umniejsza jej roszczenia, by być nauką.

Otóż, jeśli pytamy o racje, dla których powinniśmy wykonać pewne działania, a nie wykonać innych, odpowiedź odwołuje się na ogół do następstw. A jeśli zakładamy, że działanie jest słuszne, ponieważ wywołuje dobre następstwa lub prowadzi do osiągnięcia dobra, jest jasne, że w każdym razie pewne rzeczy muszą być same w sobie dobre. Nie wszystkie rzeczy mogą być dobre. Gdyby były, nie moglibyśmy rozróżniać słusznych i niesłusznych działań. A pewne rzeczy można uznawać za dobre środki prowadzące do czegoś innego. Ale nie możemy obyć się bez pojęcia rzeczy wewnętrznie dobrych, posiadających własność dobra, „całkiem niezależnie od naszych poglądów na ten temat czy od naszych pragnień lub pragnień innych ludzi”.4 Ludzie wprawdzie często mają różne poglądy co do tego, co jest dobre, a wybór między tymi poglądami może być trudny. Ale nie wynika stąd, że nie ma niczego, co jest dobre. W istocie, „dobry i zły to jakości należące do przedmiotów niezależnie od naszych poglądów, tak samo jak należą do nich takie jakości jak okrągły i kwadratowy”?

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>