Filozof analityczny

Ów wzrost bardziej tolerancyjnej postawy wobec innych postaci filozofii niż drobiazgowa analiza, będąca znamienną cechą współczesnej myśli brytyjskiej, jest w tej postaci, w jakiej się przejawia, czymś pożądanym. Ale sam w sobie przynosi bardzo wiele nierozstrzygniętych pytań. Przyjmijmy na użytek dyskusji, że uznajemy owo ograniczenie filozofii do rozjaśniania zdań nie będących zdaniami filozoficznymi, ograniczenie dokonane w Traktacie. Ma to całkiem wyraźne założenie, że mianowicie filozofia nie jest dyscypliną z własną swoistą dziedziną przedmiotową, obok nauk szczegółowych.39 Filozof nie może wygłaszać zdań filozoficznych, które zwiększają naszą wiedzę o świecie. Jeśli jednak odstąpimy od dogmatycznego ograniczenia natury i zakresu filozofii i okażemy się skłonni do potraktowania metafizyki, przynajmniej w jakiejś możliwej do uznania postaci, jako uprawnionej działalności filozoficznej, można będzie zasadnie oczekiwać, że wyjaśnimy, jaką zmianę w pojęciu filozofii zakłada to u- stępstwo. Naprawdę nie wystarcza powiedzieć, że nie podejmujemy reformy języka, oraz że słowo „filozofia”, w jego rzeczywistym użyciu, na pewno obejmuje metafizykę, natomiast nie obejmuje już fizyki czy biologii. Zawsze bowiem można zadać następujące pytania: „Gdy mówisz, że wcale nie chcesz zabraniać metafizyki, czy masz na myśli po prostu to, że jeśli jacyś ludzie czują potrzebę rozwijania teorii pokrewnych podsuwanym przez wyobraźnię poetycką wizjom rzeczywistości, które nie mogą prawomocnie rościć sobie pretensji do przedstawiania czy zwiększania wiedzy — nie masz wówczas żadnego pragnienia, by im przeszkadzać? Czy też poważnie jesteś skłonny uznać tę możliwość, że metafizyka jest w stanie w jakimś sensie zwiększać naszą wiedzę? Jeśli tak, to w jakim sensie? A jak myślisz, czego dotyczy czy też o czym jest wiedza metafizyczna?”

Filozof analityczny może oczywiście odpowiedzieć, że jest to po prostu sprawa jego gotowości do wysłuchania metafizyka, zamiast tarasowania z góry drogi wszelkiemu dialogowi i wzajemnemu zrozumieniu. Rzeczą metafizyka jest wyjaśnienie, czym się zajmuje. Gdy to zrobił, można zbadać jego ujęcie własnego działania.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>