Filozofia Deweya nie jest metafizyką

Filozofia Deweya nie jest oczywiście metafizyką, jeśli przez ten termin rozumiemy badanie czy doktrynę dotyczącą pozaempirycznej rzeczywistości. Ale choć, jak już zauważono, przynajmniej w jednym miejscu odrzuca on potrzebę czy nawet możliwość jakiejkolwiek ogólnej teorii rzeczywistości, jest dostatecznie jasne, że rozwija pewien pogląd na świat. A światopoglądom nadaje się na ogół miano metafizyki. Powiedzenie, że Dewey po prostu uznaje świat za taki, jakim go znajduje, byłoby naiwne, jest bowiem rzeczą jawną, że go interpretuje. Mimo wszystko bowiem, co ma do powiedzenia przeciw ogólnym teoriom, nie sprzeciwia się naprawdę wszelkim próbom określenia, jak mówi, ogólnych cech wszystkich rodzajów istnienia. Podkreśla natomiast, że „ogólny wgląd w istnienie, który wyłącznie może określać metafizykę w jakimś empirycznie zrozumiałym sensie, sam jest dodatkowym faktem wzajemnego oddziaływania, a zatem podlega temu samemu wymogowi inteligencji jak każde inne zdarzenie naturalne, mianowicie wymogowi badania nad zawartością, ukierunkowaniem i następstwami tego, co odkrywa. Świat nie jest nieskończonym samoprzedstawiającym się szeregiem, choćby dlatego, że dodanie doń jakiegoś przedstawienia czyni go innym światem”81. O ile dopuszcza się metafizykę w sensie ontologii82, stwierdzenia jej stają się hipotezami roboczymi, równie podlegającymi rewizji jak hipotezy nauk fizykalnych. Światopogląd Deweya jest przypuszczalnie taką hipotezą roboczą.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>