Idea hierarchii języków Russella

Była już mowa o Russella idei hierarchii języków, związanej z teorią typów. W An Inquiry into Meaning and Truth przyjmuje tę ideę i utrzymuje, że choć hierarchia ta rozciąga się nieskończenie wzwyż, nie może się rozciągać nieskończenie w dół. Innymi słowy, musi istnieć podstawowy lub najniższy typ języka. Toteż Russell przystępuje do rozważania pewnej możliwej postaci takiego języka, choć nie twierdzi, że jest to jedyna możliwa postać.

Według Russella język podstawowy czy pierwszy to język przedmiotowy, a więc język składający się ze słów przedmiotowych. Słowo tego typu można zdefiniować na dwa sposoby. Logicznie, jest to słowo, które ma znaczenie występując osobno. A więc klasa słów przedmiotowych nie obejmowałaby takich słów jak „lub”. Psychologicznie, słowo przedmiotowe to słowo, którego użycia można się nauczyć bez konieczności uprzedniego nauczenia się sposobów użycia czy znaczeń innych słów. A więc jest to słowo, którego znaczenia można się nauczyć za pomocą definicji ostensywnej, jak wtedy, gdy mówi się dziecku: „Świnia”, wskazując na okaz tego rodzaju zwierzęcia.

Nie wynika stąd jednak, że tego rodzaju język przedmiotowy ograniczałby się do rzeczowników. Dopuszczałby bowiem czasowniki, takie jak „biec” i „uderzyć”, oraz przymiotniki, takie jak „czerwony” i „twardy”. A według Russella, „teoretycznie, założywszy wystarczającą sprawność, moglibyśmy wyrazić w języku przedmiotowym każde zdarzenie niejęzykowe” 20, choć wymagałoby to oczywiście tłumaczenia złożonych zdań na swego rodzaju „żargon”.

Otóż wyrażone w tym pierwszym języku zdania sensowne byłyby prawdziwe lub fałszywe. Ale w ramach tego języka nie bylibyśmy w stanie powiedzieć, że jakieś wyrażone w nim zdanie jest prawdziwe lub fałszywe, ponieważ te terminy logiczne byłyby nieosiągalne. W tym celu trzeba by posłużyć się językiem drugiego rzędu. Język rzeczywisty obejmuje oczywiście zarówno słowa przedmiotowe jak też logiczne. Ale sztuczne wyodrębnienie możliwego języka przedmiotowego służy przedstawieniu idei hierarchii języków i pokazuje, jak możemy uporać się z każdą trudnością wyłaniającą się z przeświadczenia, że w ramach danego języka niczego nie można powiedzieć o tym języku.21

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>