JOHN HENRY NEWMAN – OPIS

Warto jeszcze zwrócić uwagę na następną sprawę. Gdy Newman mówi o wierze w Boga, ma na myśli coś, co moglibyśmy nazwać wiarą żywą, zawierającą pewien element osobistego zaangażowania w byt osobowy, ujmowany jako obecna rzeczywistość, wywierająca z reguły wpływ na postępowanie, nie mówi zaś o czysto pojęciowej zgodzie na abstrakcyjne zdanie. Kiedy więc zastanawia się nad podstawami wiary w Boga, skłonny jest pomijać bezosobowe argumenty metafizyczne, kierowane tylko do intelektu, i skupiać się na ruchu myśli, która w jego przekonaniu stawia człowieka w obliczu Boga jako obecnej rzeczywistości, jako czegoś, co przejawia się w głosie sumienia. Jego rozumowanie skierowane jest więc do człowieka, który ma żywe poczucie obowiązku moralnego. Podobnie, gdy zajmuje się danymi świadczącymi o prawdzie chrześcijaństwa, mówi przede wszystkim do autentycznego badacza o otwartym umyśle, szczególnie do człowieka, który już wierzy w Boga, i który, jak mówi Newman, ma przeczucie możliwości Objawienia. W obu przypadkach zakłada pewne warunki subiektywne, włącznie z warunkami moralnymi, spełnianymi przez jego czytelnika. Nie usiłuje dostarczać dowodów wzorowanych na dowodach matematycznych.

Jeśli uwzględniamy to podejście, nie dziwi nas, że nazwisko Newmana często wiązano z nazwiskiem Pascala. Obaj zajmowali się obroną chrześcijaństwa i obaj skupiali swą uwagę na rzeczywistej wierze oraz raczej na tym, jak ludzie rzeczywiście myślą i rozumują w konkretnych kwestiach, niż na matematycznym modelu dowodzenia. „Duch geometrii” obcy był obu umysłowościom. Obaj też podkreślali warunki moralne niezbędne do oceny siły argumentów podawanych na rzecz chrześcijaństwa. Jeśli więc wyklucza się Pascala spośród filozofów na tej podstawie, że był szczególnym rzecznikiem wiary, przypuszczalnie w ten sam sposób postąpi się z Newmanem. I na odwrót, jeśli Pascala uznaje się za filozofa, przyzna się przypuszczalnie podobne miano Newmanowi.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>