Moore zawsze miał odwagę uchodzenia za naiwnego

W znanym odczycie Proof of an External World34 („Dowód na istnienie świata zewnętrznego”), wygłoszonym w Akademii Brytyjskiej w 1939 r., Moore utrzymywał, że stanowi to dobry argument, a w istocie wystarczający dowód na rzecz istnienia przedmiotów fizycznych wobec umysłu, jeśli możemy wskazać jeden lub więcej takich przedmiotów. I zaczął pokazywać, że może dowieść, iż istnieją dwie ręce, wznosząc po prostu swe dwie ręce, wykonując gest prawą ręką ze słowami: „Tu jest jedna ręka”, a następnie wykonując gest lewą ręką wraz ze słowami: „A tu jest druga”.

Może to brzmieć niezwykle naiwnie, ale, jak ktoś powiedział, Moore zawsze miał odwagę uchodzenia za naiwnego. Ale kłopot w tym, że choć wszyscy możemy dojść do przekonania, że istnieje świat zewnętrzny, uświadamiając sobie przedmioty zewnętrzne, jedyną osobą, która może przypuszczalnie potrzebować dowodu na istnienie świata zewnętrznego, jest osoba, która udaje, że w to wątpi. A jeśli udaje wątpienie, jej wątpienie obejmuje istnienie wszelkich fizycznych przedmiotów pozaświadomościowych. Toteż jest mało prawdopodobne, by zrobiło to na niej wrażenie, gdy Moore lub ktoś inny pokazuje dwie ręce. Powie po prostu, że wątpi, czy to, co widzi, gdy pokazuje jej się dwie ręce, to rzeczywiście zewnętrzne przedmioty fizyczne.

A jednak stanowisko Moore’a nie jest naprawdę tak naiwne, jak wydaje się na pierwszy rzut oka. Zdecydowany sceptyk bowiem nie daje się przekonać żadnemu dowodowi. Moore zaś mówi sceptykowi mniej więcej tak: „Jedynym świadectwem, jakie mogę ci przedstawić, jest świadectwo, jakie już mamy. A jest to świadectwo wystarczające. Ty zaś poszukujesz świadectwa czy dowodu, którego nie mamy i którego w moim przekonaniu nigdy nie możemy mieć. Nie widzę bowiem żadnego powodu, by sądzić, że filozof może mieć lepsze świadectwo niż to, jakie mamy. W rzeczywistości domagasz się czegoś, co nigdy nie może być dostarczone, mianowicie dowodu, że istnienie świata zewnętrznego jest prawdą konieczną. Ale nie jest to prawda konieczna. Próżno więc szukać tego rodzaju świadectwa czy dowodu, którego z uporem się domagasz”. Jest to oczywiście rozsądny punkt widzenia.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>