Natura bytu według Royce’a

Dwutomowe dzieło The World and the Individual („Świat a jednostka”), zawierające cykl wykładów Giffordowskich, ukazywało się odpowiednio w 1900 r. i w 1901 r. Royce postanawia określić w nim naturę bytu. Jeśli twierdzi się, że Bóg jest, lub że świat jest, lub że skończone ja jest, zawsze możemy pytać o znaczenie owego „jest”. Często zakłada się, że termin ten, który Royce nazywa „orzecznikiem egzystencjalnym”5, jest prosty i niedefiniowalny. Ale w filozofii to, co proste i ostateczne, jest tak samo przedmiotem namysłu jak to, co złożone i pochodne. Royee zamierza przedstawić świat jako ucieleśnienie pewnego systemu, idei, które są same w sobie niepełnym urzeczywistnieniem pewnego zamiaru. „Proponujemy odpowiedzieć na pytanie: Co to znaczy być?, za pomocą twierdzenia, że: Być znaczy po prostu wyrażać, ucieleśniać zupełne wewnętrzne znaczenie pewnego absolu- nego systemu idei – systemu, który ponadto jest autentycznie zawarty w prawdziwym wewnętrznym znaczeniu czy zamiarze każdej idei skończonej, choćby cząstkowej.” 12 Royee przyznaje, że nie jest to nowa teoria. Na przykład, jest to zasadniczo ta sama droga myślowa, która „doprowadziła Hegla do nazywania świata ucieleśnioną Ideą”.13 Ale choć nie jest to nowa teoria, „jestem przeświadczony, że ma zasadniczą i niewyczerpaną doniosłość”.14

Innymi słowy, Royee interpretuje najpierw funkcję idei ludzkich w świetle istniejącego już idealistycznego przekonania o pierwotno- ści myśli. A następnie posługuje się tą interpretacją jako podstawą wyraźnej metafizyki. Zarazem postępuje dialektycznie, zmierzając do ustalenia własnego poglądu na znaczenie terminu „być”, poprzez badanie z kolei różnych typów filozofii z zamiarem ukazania ich nie- adekwatności. A choć nie możemy wkraczać w szczegóły tych rozważań, właściwe będzie wskazanie ich linii ogólnych.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>