Radykalny empiryzm i pragmatyzm są od siebie niezależne

Jak się ma pragmatyzm do radykalnego empiryzmu? Według Jamesa nie ma między nimi związku logicznego. Radykalny empiryzm „stoi na własnych nogach. Można go całkowicie odrzucać, a jednak być pragmatystą”.3S A jednak mówi on również, że „utwierdzenie pragmatycznej teorii prawdy to krok o pierwszorzędnej doniosłości w postępowaniu prowadzącym do ustalenia radykalnego empiryz- mu”.B

Do pewnego miejsca James niewątpliwie mówi zasadnie, że radykalny empiryzm i pragmatyzm są od siebie niezależne. Dla przykładu, jest całkowicie możliwe utrzymywanie, że relacje są równie rzeczywiste jak ich człony oraz że świat ma ciągłą budowę, bez uznawania pragmatycznych koncepcji znaczenia i prawdy. Zarazem postulat radykalnego empiryzmu głosi, jak widzieliśmy, że za przedmiot rozważań filozoficznych powinno się uznać jedynie zagadnienia definiowalne w terminach wyprowadzonych z doświadczenia. A o pragmatyście mówi się, że twierdzi o relacji prawdziwości, że „wszystko w niej podpada pod doświadczenie … «Zdolność działania», którą idee muszą mieć, by być prawdziwe, oznacza konkretne działania, fizyczne lub intelektualne, rzeczywiste lub możliwe, jakie muszą one kolejno uruchamiać wewnątrz konkretnego doświadczenia”.40 Innymi słowy, pragmatyzm tylko te idee uzna za posiadające tytuł do prawdy, które można interpretować w terminach „działań” podpadających pod doświadczenie. A uznanie tego poglądu będzie prowadzić oczywiście do umocnienia radykalnego empiryzmu, jeśli przez radykalny empiryzm rozumiemy wspomniany wyżej postulat.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>