Rozmyślenia Russella

Russell zwrócił szczególną uwagę na trzy książki jako przynoszące wynik jego rozmyślań, z lat po I wojnie światowej, nad teorią poznania i ważnymi dla niej zagadnieniami.1 Są to: The Analysis of Mind (1921), An Inquiry into Meaning and Truth (1940) oraz Human Knowledge: Its Scope and Limits (1948). W tym paragrafie, gdzie będziemy rozważać poglądy Russella dotyczące wnioskowania niededuk- cyjnego, będziemy się odwoływać głównie do tej ostatniej książki.2

Jeśli przyjmujemy za Russellem, że przedmioty fizyczne zdrowego rozsądku i nauki są konstrukcjami logicznymi ze zdarzeń oraz że każde zdarzenie jest logicznie bytem samowystarczalnym, wynika stąd, że z jednego zdarzenia czy grup zdarzeń nie możemy wywnioskować z pewnością zachodzenia jakiegoś innego zdarzenia czy grupy zdarzeń. Wnioskowanie dedukcyjne należy do logiki i czystej matematyki, a nie do nauk empirycznych. W istocie, z nozoru wydaje się, że nie mamy żadnej rzeczywistej podstawy, by w ogóle dokonywać w nauce jakichkolwiek wnioskowań. Zarazem wszyscy jesteśmy przeświadczeni, że zarówno na poziomie zdrowego rozsądku jak też w nauce można przeprowadzać poprawne wnioskowania, prowadzące do wniosków o różnych stopniach prawdopodobieństwa. Z pewnością, nie wszystkie wnioskowania są poprawne. Wiele hipotez naukowych trzeba było odrzucić. Ale nie zmienia to faktu, że żaden człowiek zdrowy na umyśle nie wątpi, że na ogół nauka rozwijała się i że stanowi rozwijające się poznanie ludzkie. Przy tym założeniu powstaje więc pytanie, jak można uzasadnić teoretycznie wnioskowanie naukowe.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>