Russel i język opisowy

Zwracaliśmy uwagę na oświadczenie Russella, że po I wojnie światowej jego myśli zwróciły się ku teorii poznania oraz ku ważnym dla niej częściom psychologii i językoznawstwa. Stosownie jest więc powiedzieć coś o tej ostatniej tematyce, o Russella teorii języka. Ale omawiano już teorię stosunku między językiem a faktem, wyłożoną w wykładach o atomizmie logicznym z 1918 r. Tu zatem możemy się ograniczyć głównie do idei Russella przedstawionych w An Inquiry into Meaning and Truth oraz powtórzonych i zmienionych w Human Knowledge.16

Filozofowie, zauważa Russell, interesowali się głównie językiem jako środkiem wypowiadania twierdzeń oraz przekazywania informacji. Ale „co jest celem języka w oczach sierżanta?” 17 Celem rozkazów jest oczywiście raczej wpływanie na zachowanie innych niż stwierdzanie faktów czy przekazywanie informacji. Poza tym język sierżanta zmierza niekiedy do wyrażania postaw uczuciowych. Innymi słowy, język ma rozmaite funkcje.

Ale choć Russell uznaje złożony i płynny charakter języka, sam interesuje się głównie – tak jak bliżej nie określeni filozofowie, do których się odwołuje – językiem opisowym. Tego w istocie należało oczekiwać. Russell bowiem uznaje filozofię za próbę rozumienia świata, a więc jego uwaga jest naturalnie skupiona na języku jako narzędziu służącym wykonywaniu tego zadania.18 Stanowi to w istocie powód jego wyraźnego braku sympatii do wszelkich dążeń do traktowania języka, jakby ten był autonomicznym, samowystarczalnym bytem, który filozof może z pożytkiem badać, nie odwołując się do stosunku języka do faktów niejęzykowych.19

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>