Russell a socjaldemokracja niemiecka

Dotychczas zajmowaliśmy się bardziej abstrakcyjnymi stronami filozofii Russella. Ale zauważyliśmy, że jego pierwsza książka {German Social Democracy, 1896) dotyczyła socjaldemokracji niemieckiej. A równocześnie z publikacjami dotyczącymi matematyki, logiki, teorii poznania, filozofii nauki itd. lub w przerwach między nimi Russell stworzył wiele książek i artykułów o tematyce etycznej, społecznej i politycznej. Na Międzynarodowym Kongresie Filozoficznym w Amsterdamie w 1948 r. komunistyczny profesor z Pragi odważył się powiedzieć o Russellu, iż jest przykładem filozofa siedzącego w wieży z kości słoniowej. Ale niezależnie od tego, jak można by oceniać idee Russella w tej czy innej dziedzinie badań i rozważań, ten konkretny sąd był jawnie absurdalny. Russell bowiem nie tylko pisał o sprawach o znaczeniu praktycznym, lecz również czynnie występował w obronie swych idei. Wspomniano już o jego uwięzieniu pod koniec I wojny światowej. W czasie II wojny światowej sympatyzował z walką przeciw nazistom, a po wojnie, gdy komuniści przejmowali władzę w różnych krajach, krytykował gwałtownie niektóre z najbardziej dokuczliwych stron komunistycznej polityki i postępowania. Innymi słowy, jego wypowiedzi były tym razem dostrojone do oficjalnej postawy jego kraju. A w 1949 r. otrzymał z rąk króla Jerzego VI Order Zasługi.1 W późniejszych latach nie tylko walczył o wprowadzenie systemu rządu światowego, lecz patronował również ruchowi na rzecz rozbrojenia nuklearnego. Swoje poparcie dla tego ruchu doprowadził faktycznie aż do osobistego udziału w ruchu obywatelskiego nieposłuszeństwa. A ponieważ odmówił zapłacenia nałożonej grzywny, działalność ta doprowadziła go do mniej więcej tygodniowego pobytu w więzieniu.2 A więc nawet w bardzo późnym wieku Russell nadal walczył na rzecz tego, co uznawał za dobro ludzkości. A zarzut, że był „filozofem z wieży z kości słoniowej” jest oczywiście szczególnie niestosowny.

W następnym paragrafie będziemy się jednak zajmować bardziej teoretycznymi stronami myśli etycznej i politycznej Russella. Szerszej publiczności jest on oczywiście najlepiej znany ze swych pism dotyczących konkretnych kwestii. W książce o dziejach filozofii nie byłoby jednak na miejscu rozpatrywanie poglądów Russella, powiedzmy, o sprawach płci3 czy o rozbrojeniu nuklearnym, szczególnie, że sam nie uważał rozważań nad takimi konkretnymi kwestiami za należące do filozofii w sensie ścisłym.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>