Samuel Alexander

Samuel Alexander (1859-1938) urodził się w Sydney w Australii, ale w 1877 r. przybył do Oksfordu, gdzie znalazł się pod wpływem Greena i Bradleya. Wpływ ten został jednak wyparty przez wpływ idei ewolucji oraz przez zainteresowania empiryczną psychologią, prawie nie uprawianą w Oksfordzie w owym czasie.38 Później pobudzał Alexandra realizm Moore’a i Russella, a zapoznał się też ze stanowiskiem amerykańskiego neorealizmu, choć w ogóle go nie przyjął. Ale teorię poznania traktował jako przygotowanie do syntezy metafizycznej. A z powodzeniem mogło być tak, że impuls do swej konstrukcji metafizycznej, choć nie rzeczywistą treść swego systemu, otrzymał w pewnej mierze w młodości pod wpływem idealizmu na jego myśl.

W 1882 r. Alexander został wybrany członkiem Lincoln College w Oksfordzie. A wpływ myśli ewolucyjnej można dostrzec w książce, którą opublikował w 1889 r., Moral Order and Progress: An Analysis of Ethical Conceptions („Porządek moralny a postęp. Analiza koncepcji etycznych”). Jak wskazuje tytuł książki, Alexander uznawał, że etyka zajmuje się analizą pojęć moralnych, takich jak dobro i zło, słuszność i niesłuszność. Ale uznawał ją również za naukę normatywną. W swej wyłania nowości. Nawet te rzeczy, które nazywamy „materialnymi”, posiadają potencjalną energię, która na pewnym poziomie ewolucji przejawia się w świadomości.

A więc jego zdaniem, walka o przetrwanie w sferze biologicznej przybiera w sferze etycznej postać walki między rywalizującymi ideałami moralnymi. A prawo doboru naturalnego w zastosowaniu do dziedziny moralności oznacza, że zwycięża na ogół ten zbiór ideałów moralnych, który najbardziej przyczynia się do wytwarzania stanu równowagi czy harmonii między rozmaitymi żywiołami i siłami w jednostce, między jednostką a społeczeństwem oraz między człowiekiem a jego środowiskiem. Istnieje zatem ostateczny i ogólny ideał harmonii, który zdaniem Alexandra zawiera w sobie ideały podtrzymywane przez inne systemy etyczne, takie ideały jak szczęście i samorealizacja. A zarazem fizyczne i psychiczne warunki życia nieustannie zmieniają się, w wyniku czego konkretne rozumienie równowagi czy harmonii przybiera nowe formy. Stąd, jeśli nawet istnieje rzeczywiście ostateczny cel postępu moralnego, nie można go faktycznie osiągnąć w jakimś ustalonym i niezmiennym kształcie, a etyki nie sposób wyrazić w postaci zbioru statycznych zasad, nie poddających się przekształcaniu czy zmianie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>