Teoria logiczna Deweya

Oczywiście, obecność niespójności w myśli Deweya nie stanowi dowodu obalającego naturalizm. Ale w każdym razie znacznie bardziej wystawia na krytykę przyjęcie naturalistycznego punktu widzenia, niż miałoby to miejsce, gdyby Deweyowi powiodło się przedstawienie doskonale jednolitego i spójnego poglądu na świat lub interpretacji doświadczenia. Odpowiedź, że na gruncie przesłanek Deweya jego pogląd na świat jest hipotezą roboczą, którą należy osądzać odwołując się do jej „następstw”, a nie do tego, że uprzednie argumenty na jej rzecz są raczej nieobecne – odpowiedź ta jest jawnie niewystarczająca. „Działanie” bowiem poglądu na świat ukazuje się właśnie w jego zdolności do umożliwiania nam spójnego i jednolitego panowania nojęciowego nad danymi.

Jeśli przechodzimy do teorii logicznej Deweya, znów spotykamy trudności o pewnej wadze. Na przykład, choć przyznaje on oczywiście, że istnieją podstawowe zasady logiczne, które stale wykazują swą obiektywną przydatność narzędzi służących naszemu zmaganiu się z sytuacjami problemowymi, podkreśla, że z czysto logicznego punktu widzenia żadna zasada nie jest nietykalna: wszystkie zasadniczo podlegają rewizji. Zarazem Dewey jawnie przyjmuje, że inteligencja nie może poprzestać na sytuacji problemowej, na nierozstrzygniętym konflikcie czy „sprzeczności”. Jak w filozofii Hegla, myśl zmierza usilnie do przekraczania takich sprzeczności8a. To zaś zakłada, jak się wydaje, jakiś absolutny wymóg intelektu, wymóg, który trudno uzgodnić z poglądem, że żadne zasady logiczne nie są absolutne.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>