Wittgenstein i wypowiedzi o naturze i funkcji filozofii cz. II

Jest całkiem naturalne, że pod adresem tego skupienia się na języku potocznym wymierzono sporo uwag krytycznych. Na pierwszy rzut oka bowiem wygląda na to, że filozofia została sprowadzona do trywialnego zajęcia czy do praktycznie bezużytecznej gry, prowadzonej dla niej samej przez różnych profesorów i wykładowców uniwersyteckich. A choć filozofowie uprawiający analizę języka potocznego, szczególnie Austin, rozmyślnie wybierali przykłady zdań, które wprawiają w zdumienie ludzi nawykłych do mówienia o Bycie, w przekonaniu autora tych słów taka analiza bynajmniej nie jest bezużyteczna. Rozwijając na przykład język w odpowiedzi na doświadczenie, istoty ludzkie wyrażały w konkretny sposób wielość rozróżnień między rozmaitymi stopniami odpowiedzialności. A działanie polegające na namyśle nad owymi rozróżnieniami oraz na ich przedstawianiu może być bardzo użyteczne. Z jednej strony służy takiemu celowi jak zwracanie naszej uwagi na czynniki, które trzeba uwzględniać w każdym właściwym rozważaniu odpowiedzialności moralnej. Z drugiej strony czyni nas uważnymi, gdy stajemy w obliczu teorii filozoficznych przechodzących bezceremonialnie, w tym lub innym kierunku, nad rozróżnieniami, które ludzie uznali na gruncie swego doświadczenia za bezwzględnie zasługujące na wyrażenie. Można wprawdzie wysunąć zarzut, że język potoczny nie stanowi niezawodnego kryterium, za pomocą którego ma się osądzać teorie filozoficzne. Austin nie mówił jednak, że jest to niezawodne kryterium. Może skłonny był postępować, jakby tak myślał. Ale w słowach przynajmniej odrzucał wszelki taki dogmatyzm, zauważając po prostu, że w konflikcie między teorią a językiem potocznym racja jest raczej po stronie tego ostatniego, oraz że w każdym razie filozofowie budując swe teorie na własne ryzyko lekceważyli język potoczny.81 W każdym razie, jeśli nawet uznajemy, że wyolbrzymiono doniosłość języka potocznego, nie wynika stąd koniecznie, iż badanie takiego języka musimy uznać za bezużyteczne czy nieważne dla filozofii.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>