Wpływ Russella na współczesną filozofię brytyjską cz. II

Ale uwagi te nie są pomyślane jako ogólna obrona Russellowskiego sposobu użycia analizy redukcyjnej. Z powodzeniem bowiem może, które napaść zarządziły, które ją planowały, które się do niej przyczyniły walcząc, wytwarzając sprzęt wojskowy, działając jako lekarze, itd. być tak, że badając konkretny przypadek takiej analizy stwierdzimy, że zgubiona została cecha istotna. A w przekonaniu autora tych słów sprawdza się to, na przykład, w przypadku Russellowskiej analizy ja. Był czas, jak widzieliśmy, gdy sądził on, że fenomenologia świadomości czy procesu uświadamiania sobie czegoś zakłada, iż ja-pod- miot jest nieusuwalne. Później jednak opisywał ja jako logiczną konstrukcję ze zdarzeń, a więc rozwijał fenomenalizm Hume’a. Ale wydaje mi się zupełnie jasne, że gdy zdania rozpoczynające się od zaimka „ja” zostaną przełożone na zdania, w których wymienia się tylko zdarzenia, a słowo „ja” nie występuje, istotna cecha pierwotnego zdania zostanie po prostu pominięta, w wyniku czego przekład będzie niewłaściwy. W pewnym sensie dostrzegał to wyraźnie Wittgenstein, gdy mówił w Traktacie o podmiocie metafizycznym. Zauważał wprawdzie, że jeśli piszę książkę o tym, co znajduję w świecie, nie mogę wymienić podmiotu metafizycznego, ale nie można go wymienić po prostu dlatego, że jest podmiotem, a nie przedmiotem, nie jest jednym z przedmiotów, które ja znajduje w świecie. Psychologia empiryczna może więc radzić sobie bez pojęcia ego metafizycznego lub transcendentalnego czy bez pojęcia ja-podmiotu. Ale dla fenomenologii świadomości jest ono nieusuwalne, co zdawał się dostrzegać Wittgenstein. Russell jednak usiłował je usunąć, usuwając świadomość, ale autor tych słów nie uważa jego próby za uwieńczoną powodzeniem. Nie jest to oczywiście argument przeciw analizie redukcyjnej jako takiej. To, co autentycznie zbędne, powinno się niewątpliwie usuwać za pomocą brzytwy Ockhama, ale bynajmniej nie wynika stąd, że wszystko, o czym Russell sądzi, że jest zbędne, jest zbędne. Próba usunięcia tego, co nieusuwalne, może jednak mieć wartość pragmatyczną, w tym sensie, że może służyć ukazaniu tego, co nie może być usunięte przez analizę.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>