Wprowadzenie do Anglii pozytywizmu logicznego

W każdym razie, jeśli nawet mają rację ci, którzy sądzą, że kryterium znaczenia podtrzymywane przez pozytywistów logicznych jest utajone w Traktacie, to wydaje się, że między tym dziełem a typową postawą pozytywistów logicznych w szczytowym okresie ich młodzieńczego entuzjazmu występuje znaczna różnica atmosfery. Pozytywiści przyznali wprawdzie, że zdania metafizyki mogą posiadać znaczenie polegające na wzbudzaniu uczuć 13, ale przynajmniej niektórzy z nich mówią wyraźnie, że w ich przekonaniu metafizyka to stek nonsensów w potocznym, a nie tylko w technicznym sensie. Jeśli jednak rozważamy to, co Wittgenstein ma do powiedzenia o podmiocie metafizycznym 14, możemy natrafić na pewną powagę i głębię myśli. Jeśli próbuje się powiedzieć coś o podmiocie metafizycznym, o ja-pod- miocie jako biegunie świadomości, nieuchronnie sprowadza się go do czegoś, co ma status przedmiotu. Wszystkie zdania o podmiocie metafizycznym są więc próbami powiedzenia czegoś, czego nie można powiedzieć. Zarazem w sensie rzeczywistym podmiot metafizyczny jawi się jako granica „mojego świata”, jako odpowiednik przedmiotu. Ściśle mówiąc, nawet tego nie można powiedzieć. Mimo to próby mówienia mogą nam w pewnym sensie ułatwić „widzenie” tego, czego nie można powiedzieć. Ale pojawiający się niekiedy w Traktacie „mistycyzm” nie był czymś bliskim pozytywistom logicznym.

Ogłoszenie w 1936 r. Language, Truth and Logic15 A. J. Ayera (ur. w 1910 r.) stanowiło pełne wprowadzenie do Anglii pozytywizmu logicznego. Książka ta, z jej drastycznym i gwałtownym atakiem na metafizykę i teologię, cieszyła się powodzeniem jako coś gorszącego, a pozostaje prawdopodobnie najjaśniejszym wykładem dogmatycznego pozytywizmu logicznego. A choć pozytywizm logiczny, przyniesiony za pośrednictwem tej pracy, przyciągał z pewnością uwagę wielu ludzi, nie można raczej powiedzieć, by zyskał znaczne uznanie wśród zawodowych filozofów w Wielkiej Brytanii.16 Sam profesor Ayer znacznie zresztą zmienił swe poglądy, co można dostrzec w jego późniejszych pismach.17 A dziś uznaje się powszechnie, że pozytywizm logiczny stanowił interludium w rozwoju współczesnej filozofii brytyjskiej.18

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>