Wykład Emersona

Podczas gdy filozofia szkocka przenikała do kręgów uniwersyteckich, znany pisarz amerykański, Ralph Waldo Emerson (1803-1882), głosił swą ewangelię transcendentalizmu. W 1829 r. został on duchownym unitariańskim. Ale człowiek czerpiący inspiracje z Coleridge’a i Carlyle’a, który kładł nacisk na rozwój moralny ja i dążył do pozbawienia religii jej historycznych uwikłań, którego bardziej zajmowało wyrażanie osobistej wizji świata niż przekazywanie tradycyjnego orędzia – ktoś taki naprawdę nie nadawał się do stanu duchownego. Toteż w 1832 r. porzucił go i oddał się zadaniu rozwijania i wykładania nowej filozofii idealistycznej, która, jak wierzył, mogła odnowić świat w taki sposób, w jaki nie tylko materializm, lecz również tradycyjna religia nie była w stanie tego uczynić.

W 1836 r. Emerson ogłosił anonimowo małą pracę pod tytułem Nature („Przyroda”), która zawierała istotę jego przesłania. Jego słynna Address („Mowa”), wygłoszona w 1838 r. na wydziale teologicznym Uniwersytetu Harvarda, wywołała poważny sprzeciw tych, którzy uznali ją za nieortodoksyjną. W 1841 r. i w 1844 r. opublikował dwa zbiory Essays, zaś jego Poems ukazały się w 1846 r. W 1849 r. opublikował Representative Men („Wybitni ludzie”), zbiór wykładów, jakie wygłaszał w latach 1845-1846, o niektórych znanych ludziach, począwszy od Platona, a skończywszy na Napoleonie i Goethem. W późniejszych latach stał się instytucją narodową, Mędrcem z Concord – los spotykający niekiedy tych, którzy uchodzą najpierw aa nosicieli niebezpiecznych nowych idei.

W wykładzie wygłoszonym w 1842 r. w świątyni masońskiej w Bostonie Emerson oświadcza, że to, co nosi nazwę „nowych poglądów”, to w rzeczywistości bardzo stare myśli, przykrojone na miarę współ-

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>