Zagadnienia filozofii Russella

Łatwo więc zrozumieć przeświadczenie, że spór między teorią danych zmysłowych a zdroworozsądkowym poglądem na świat jest sprawą czysto językową, to znaczy, że jest to po prostu kwestia wyboru między alternatywnymi językami. Ale, jak już wskazywano, przeświadczenie to nie ukazuje w sposób właściwy stanowiska Russella. Oczywiście, analiza, jaką Russell uprawia, przybiera różne formy.46

Niekiedy jest to głównie analiza logiczna, mająca konsekwencje on- tologiczne tylko w tym sensie, że usuwa podstawy postulowania zbędnych bytów. Ale w zastosowaniu do przedmiotów fizycznych zdrowego rozsądku i nauki zmierza ona do odsłonięcia ostatecznych składników takich przedmiotów. Innymi słowy, zmierza do wzbogacenia naszego pojmowania nie tylko języka, lecz również rzeczywistości pozaję- zykowej. Z pewnością Russell wyrażał niekiedy bardzo sceptyczny pogląd na poznanie osiągalne rzeczywiście w filozofii. Ale jego celem było w każdym razie osiągnięcie bezosobowej prawdy. A podstawową metodą osiągania tego jest dla niego analiza. Jego punkt widzenia przeciwstawia się więc punktowi widzenia Bradleya, który sądził, że analiza, rozbijanie całości na jej składowe czynniki zniekształca rzeczywistość i odwodzi nas od prawdy, która jest, jak mawiał Hegel, całością. Później, rozważając w szczególności stosunek filozofii do nauk empirycznych, Russell skłonny jest podkreślać rolę syntezy, śmiałych i rozległych hipotez filozoficznych dotyczących świata. Ale w okresie, o którym pisaliśmy, nacisk pada na analizę, a bardzo mylące byłoby określanie uprawianej przez Russella analizy jako czysto „językowej”.

Sprawę tę można przedstawić również w następujący sposób. W Zagadnieniach filozofii Russell uznawał powszechniki za ostateczne pojęciowe składniki rzeczywistości, a mówił o nich, że „trwają lub mają byt, przy czym «by1> przeciwstawia się «istnieniu», jako bez- czasowy”.47 A choć stopniowo ogołocił świat z powszechników, nigdy nie odrzucił całkowicie swego poprzedniego poglądu. Nadal był bowiem przekonany nie tylko, że minimalny słownik opisu świata wymaga jakiegoś terminu ogólnego lub terminów ogólnych, lecz również, że fakt ten ukazuje jakoś sam świat, choć poprzestał na niepewności co do tego, co dokładnie ów fakt ukazuje.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>